Litvanya, satın alma sürecini etkileyen bir yolsuzluk soruşturması tamamlanana kadar Brezilya yapımı Embraer C-390 Millennium askeri uçaklarının tedariki için ayrılan fonları askıya aldı ve fiilen alım sürecini dondurdu.
Karar, Litvanya Savunma Bakanı tarafından doğrulandı. Bakan, kamu yayıncısı LRT’ye yaptığı açıklamada, soruşturma tamamlanmadan ve finansman kaynakları netleştirilmeden hiçbir sözleşmenin imzalanmayacağını vurguladı.
+ Macaristan, ikinci C-390’ın gelişiyle askeri kabiliyetlerini genişletiyor
Ülkenin en önemli yolsuzlukla mücadele kurumu soruşturmayı yürütüyor
Soruşturma, Litvanya’nın başlıca yolsuzlukla mücadele kurumu olan Litvanya Özel Soruşturma Servisi (STT) tarafından yürütülüyor. Ulusal Güvenlik ve Savunma Komitesi üyelerinin tedarikçi seçimi sürecinin şeffaflığı ve hızına ilişkin endişelerini dile getirmesinin ardından STT, üç adet C-390’ın tedarik prosedürüne yönelik ön inceleme başlattı.
Üç uçağın satın alınması, 2025 Haziran ayında Devlet Savunma Konseyi’nin onayının ardından duyurulmuştu. O dönemde Embraer, C-390’ın Litvanya Hava Kuvvetleri için gelecekteki nakliye platformu olarak resmen seçildiğini doğrulamıştı.
Müzakereler sürüyordu ve finansmana bağlıydı
Dondurmadan önce, Litvanya Savunma Bakanlığı Eylül 2025’te yaptığı açıklamada sözleşmenin henüz imzalanmadığını ve müzakerelerin sürdüğünü belirtmişti — özellikle de C-390’ı kullanan Hollanda ile yapılan ortak satın alma bağlamında. Projenin devamı, olası Avrupa fonları dahil olmak üzere ek finansmanın sağlanmasına bağlıydı.
Muhalefet milletvekilleri ve bazı parlamenterler planı eleştirerek Litvanya’nın yeni platformlara yatırım yapmak yerine mevcut C-27J Spartan uçaklarını modernize etmeye öncelik vermesi gerektiğini savundu. Ayrıca soruşturma sürerken kaynakların hava savunması gibi daha acil alanlara yönlendirilmesini önerdiler.
Dondurma siyasi bir karar — hukuken zorunlu değil ve anlaşma yeniden gündeme gelebilir
Soruşturmanın varlığı tedarik sürecinin hukuken durdurulmasını gerektirmese de Savunma Bakanlığı kararın tamamen siyasi olduğunu vurguluyor: STT incelemesini tamamlayana kadar hiçbir fon serbest bırakılmayacak. Soruşturma herhangi bir usulsüzlük tespit etmez ve finansman kaynakları bulunursa Litvanya projeyi yeniden başlatabilir.
Orijinal planlara göre ilk C-390’ın teslimatı 2028 yılının ortalarında yapılacaktı.
Bu dondurma, Litvanya’nın askeri havacılık modernizasyon programı için önemli bir geri adım niteliğinde. Ülke, C-390’ı eski uçakların yerine geçecek daha modern ve yüksek kapasiteli bir alternatif olarak görüyor ve Avrupa ile NATO ortaklarıyla birlikte çalışabilirliği artırmayı hedefliyordu.
Kaynaklar ve görseller: Embraer | Militarnyi | LRT. Bu içerik yapay zeka yardımıyla oluşturulmuş ve editör ekibi tarafından gözden geçirilmiştir.
